play hard learn fast
English site

Kennisspiraal

Leren en innoveren is een proces van kenniscreatie. Nonaka c.s. maken in dit verband gebruik van het bekende onderscheid tussen expliciete en impliciete of onbewuste kennis: waar expliciete kennis overdraagbaar is in taal, is impliciete kennis (‘tacit knowledge’) persoonlijk, afhankelijk van de context en daardoor moeilijker overdraagbaar. Nonaka c.s. stellen vervolgens dat kenniscreatie ontstaat door een wisselwerking tussen deze beide vormen van kennis. Zij werken dit uit in een dynamisch model, waarin sprake is van een constante spiraal van kennisstromen tussen individuen en groepen in een organisatorische context. Bovendien wordt dit proces verrijkt door de continue verbinding van individuen met hun omgeving. Onderstaand figuur vormt een weergave van deze kennisspiraal.

Kort gezegd staat in de eerste soort van kennisomzetting (kwadrant linksboven) individueel leren centraal: vaak het informeel delen van directe ervaring (socialiseren). Bij externaliseren gaat het er vooral om dat impliciete kennis niet blijft hangen bij individuen, maar wordt omgezet naar expliciete kennis; goed taalgebruik, dialoog en beelden zijn hier essentieel. In de derde stap wordt de expliciete kennis – de nieuwe standaard – op systematische wijze ‘uitgerold’ in de gehele organisatie, zoals in regels, procedures en competenties. Bij internalisatie gaat het er tenslotte om dat individuen reflecteren op de vraag in welke mate hun (vorige) veronderstellingen en ‘mentale modellen’ passen bij de nieuwe ervaringen en zich de nieuwe inzichten ook onbewust eigen gaan maken.

De relevantie van deze theorie voor simulaties en games is vooral gelegen in de fase van internalisatie. Simulaties en games kunnen immers een venster bieden op kennis, vaardigheden en/of gedrag die nodig zijn in een nieuwe, gewenste realiteit, zoals bijvoorbeeld een klantgerichte organisatie. Deze ervaring daagt onherroepelijk uit tot kritische reflectie en kan het begin zijn van internalisatie.

Nota bene

Interessant is ook het perspectief vanuit de entertainment-gaming. McGonigal onderscheidt een aantal ‘fixes’ om de volgens haar ‘gebroken realiteit’ te helen.